သင့္ စမတ္ဖုန္းဟက္မခံရေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ နည္းလမ္း (၅) သြယ္

တစ္ေန႔တစ္ေန႔ စမတ္ဖုန္းနဲ႔ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ကုန္ခဲ့လဲ ေသခ်ာျပန္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ပွ်မ္းမွ်အားျဖင့္ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေန႔စဥ္ ၄ နာရီမက စမတ္ဖုန္းအသုံးျပဳၾကပါတယ္။ ဖုန္းေျပာတာကစ မိမိၾကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ app ေတြ ေဒါင္းလုဒ္ဆြဲတာ၊ အြန္လုိင္းကေန ေစ်းဝယ္တဲ့အထိ ဒီကိရိယာေတြကုိ နည္းလမ္းေပါင္းစုံအတြက္ အသုံးျပဳၾကပါတယ္။ ပုံေတြကို ကလိခ္ႏွိပ္၊ အေရးၾကီး စာရြက္စာတမ္းေတြ save လုပ္၊ တခါတရံ ကြ်ႏု္ပ္ ATM/Web banking pin ေတြပါ သိမ္းဆည္းၾကပါတယ္။
စမတ္ဖုန္းက ကြ်ႏု္ပ္တုိ႔ဘဝမွာ မရိွမျဖစ္ ကိရိယာတစ္ခု ျဖစ္လာပါျပီ။ မိမိစမတ္ဖုန္းသာ ေပ်ာက္သြားခဲ့ရင္ဆုိတဲ့အေတြးက ေက်ာခ်မ္းစဖြယ္ေကာင္းလွပါတယ္။ ကံမေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ နယူးဒယ္လ္ဟီးနဲ႔ မမ္ဘုိင္းလုိေနရာမ်ဳိးမွာ မိုဘုိင္းဖုန္း အလုံးေရ ၄၀ ေက်ာ္ ေန႔စဥ္ခုိးခံေနရေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ မိမိစမတ္ဖုန္း အခုိးမခံရ၊ ဟက္မခံရေအာင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ပါျပီ။
၁။ လ်ဳိ႕ဝွက္လုံျခဳံေရးစနစ္ အဓိက
Android က မိမိဖုန္းထဲက ေဒတာအားလုံး လုံျခံဳေအာင္ ကာကြယ္ေပးထားပါတယ္။ ေဒတာေတြ ျပန္ေဖာ္ဖုိ႔ စက္ဖြင့္တုိင္း password သုိ႔မဟုတ္ PIN ရုိက္ထည့္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါလိမ့္မယ္။ စိတ္ပ်က္စရာ ထင္ရေပမယ့္ မိမိဖုန္း သူမ်ားဆီ မွားယြင္းေရာက္ရိွသြားခဲ့ပါက password သုိ႔မဟုတ္ PIN မရိွဘဲ ေဒတာေတြ ဝင္ၾကည့္ႏုိင္စရာအေၾကာင္း မရိွပါဘူး။ အဲဒါကို ဖုန္းအတြင္းရိွ Android device ရဲ႕ Security Settings ကတဆင့္ activate လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ App ေတြ၊ ဖုိင္ေတြ ကာကြယ္ဖုိ႔ applock ၊ document locker (Android) နဲ႔ Signal (iOS) စတဲ့ app ေတြကိုလည္း အသုံးျပဳႏုိင္ပါတယ္။
၂။ မသိတဲ့ Wi-Fi ေတြ ခ်ိတ္မသုံးပါနဲ႔
ဖုန္းထဲက ကိုယ္မသိတဲ့ Wi-Fi network ေတြ မသုံးပါနဲ႔။ မိမိ mobile service provider ကေန data pack ကိုပဲ ဝယ္သုံးပါ။ သင့္ bank account ေတြ စီမံလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လုံျခဳံမႈမရိွတဲ့ free Wi-fi ထက္ သင့္ကိုယ္ပုိင္ internet data ဖြင့္သုံးတာ ပိုစိတ္ခ်ရပါတယ္။ 
၃။ ကုိယ္မသိတဲ့ app resource
Google play နဲ႔ Apple App store ႏွစ္ခုလုံးမွာ မွန္ကန္ေၾကာင္းအတည္ျပဳႏုိင္တဲ့ app သုိ႔မဟုတ္ game ေတြ ရိွၾကပါတယ္။ အဲဒီ app ေတြကို စမတ္ဖုန္းနဲ႔ ဝင္ၾကည့္ျပီး စိတ္ခ်လက္ခ် download ရယူႏုိင္ပါတယ္။ သင့္ကို ဘယ္ကေနမွန္းမသိတဲ့ web link ကေန app ကို download ရယူဖုိ႔ ေမးတဲ့ website/ mailer ေတြ ပလုိပ်ံေနေအာင္ ရိွပါတယ္။ မလုပ္ပါနဲ႔။ အဲဒီ app က app store မွာ မရိွဘူးဆုိရင္ ေဒါင္းလုဒ္ဆြဲ၊ install လုပ္ျခင္းမ်ဳိး မျပဳပါနဲ႔။
၄။ Anti-virus ကို install လုပ္ထားပါ
မိမိစမတ္ဖုန္းကေန ဝက္ဘ္ဆုိဒ္ေတြ ေမႊေႏွာက္ရွာေဖြျပီး ေဒါင္းလုဒ္ဆြဲတတ္ပါက anti-virus တစ္ခုခု ထည့္သြင္းပါ။ AVG Free ၊ Avast စတဲ့ free anti-virus စတဲ့ app ေတြ မ်ားစြာ ရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Norton သုိ႔မဟုတ္ Kaspersky Adroid antivirus app ကို ဝယ္သုံးဖုိ႔ အၾကံျပဳလုိပါတယ္။ ဒီ app ေတြက ဗုိင္းရပ္စ္ရန္မွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးျပီး ဘယ္ဝက္ဘ္ဆုိဒ္ေတြ လုံျခဳံစိတ္ခ်ရလဲဆုိတာ ေဖာ္ျပေပးပါတယ္။ 
၅။ Update ျပဳလုပ္ပါ
မိမိစမတ္ဖုန္း software နဲ႔ app ေတြ up-to-date မျပတ္လုပ္ေပးပါ။ App ေတြ update ရိွတုိင္းလုပ္ေပးပါ။
Ref: TOI 
Ref: trend.com.mm